#548

De oude begraafplaats Thea van Wordragen

Foto boven: SAMH, Foto's onder: Nico J. Boerboom

In de wijk Korte Akkeren ligt aan de Prins Hendrikstraat, vlak naast de chemische fabriek ‘Croda’, de Oude Begraafplaats.

Tot 1832 werd er in de Sint-Janskerk begraven. Het rijk besloot in 1829 het begraven in de kerk te verbieden vanwege hygiëne en gevaar van besmetting. De begraafplaatsen moesten in het vervolg buiten de stad liggen. De gemeente moest dus een geschikte plek vinden. Uit vier opties koos de gemeente voor grond aan de Solonskade. Dit was de latere ‘oude’ Kerkhoflaan.

Baarhuisje

Foto: Nico J. Boerboom

Hoewel de begraafplaats aan de Prins Henrikstraat nog niet klaar was, werd er vanaf eind 1831 al begraven vanwege een choleraepidemie. Bij de officiële opening van de begraafplaats in 1832 was er nog geen rooms-katholiekgedeelte aangelegd. Dat gedeelte kwam pas aan het eind van 1835. In 1872 kwam er, na grondruil met de kaarsenfabriek, 124 hectare bij. Naast bomen en de sloot kwam er in 1899 een ijzeren hek bij de ingang. Er werd een heel reglement op het begraven opgesteld, dat 23 artikelen bevatte; een ervan was dat er een baarhuisje (dat in die tijd het ‘lijkenhuisje’ heette) moest komen. De aula, die er nog steeds staat, is in 1829 gebouwd.

De Oude Begraafplaats is in 1972 gesloten. 125 jaar lang hebben er begrafenissen plaatsgevonden.

Gemeentelijk monument

Inez Meter (gedichten) en Anke Ligteringen (foto’s) brachten in 1995 het fotoboek ‘Levend Monument’ uit. Er gingen toen geruchten dat de oude begraafplaats geruimd zou gaan worden. Direct werden er plannen gemaakt, o.a. door Inez Meter en Ed van Rossum, om een werkgroep Behoud Oude Begraafplaats Gouda van de grond te krijgen. Dit lukte in 1996. In oktober 1998 werd de Stichting Oude Begraafplaats Gouda opgericht. Sinds dat jaar is de begraafplaats een gemeentelijk monument.

Monumentje

Foto: Nico J. Boerboom

Het was vroeger heel gebruikelijk om kinderen, die tijdens of vlak na de bevalling overleden waren, naamloos en zonder grafsteen te begraven. Op de begraafplaats was voor hen een speciaal veld gereserveerd. De Stichting Oude Begraafplaats besloot voor deze kinderen een monument op te richten. In 2011 is het monumentje ‘Naamloze Kinderen Oude Begraafplaats’ onthuld. Het monument staat op het veld tegenover het baarhuisje. Er liggen veel bekende Gouwenaars begraven zoals: D.G. van Vreumingen (van de Sigarenfabriek Fa. D.G. van Vreumingen), Van Bergen IJzendoorn, burgemeester van Gouda van 1864 - 1895 en de Goudse voetballer (ONA) Rocus Biesheuvel. Tevens zijn er drie oorlogsslachtoffers begraven.

In 2013 heeft de website Stichting Oude Begraafplaats Gouda de door het Nationaal Archief ingestelde Jan Kompagnieprijs gewonnen. Op de website kan in het register gezocht worden naar graven: http://www.oudebegraafplaatsgouda.nl/.

De verhalen van Die Goude zijn eerder gepubliceerd in het blad: degouda.nl